Yumurtalık Rezerv Azalması


Kadınlarda yaşın ilerlemesiyle birlikte doğası gereği yumurtalıklardaki yumurta havuzunun sayı ve kalitesi azalmaktadır. Menapoz dönemine gelindiğinde ise tüm yumurtalar tükendiği için hem gebe kalma şansı yok olur hem de adet tamamen kesilir. 40 lı yaşlara doğru olması gereken rezerv azalması bazı kadınlarda beklenenden çok daha erken yaşlarda olabilmektedir. Rezerv azalması gizli bir özellik olduğu için çoğu zaman belirtisi yoktur.

Yumurta rezervi ne zaman azalmaya başlar?

Genellikle 35 yaşına yaklaşırken, yumurta kalitesi ve sayısı ilk olarak düşmeye başlar. Yumurta sayıları azalırken aynı zamanda genetik olarak kusurlu yumurta oranı da artmaktadır.  Örneğin bir kadının ürettiği yumurtaların 35 yaşından sonra %50 si genetik olarak kusurlu iken 40 yaşından sonra bu oran %80 i bulmaktadır. Bu durum doğal yolla olduğu gibi tüp bebekte de gebe kalma şansını azaltmaktadır. Bu kusurlu yumurtalar döllendikleri zaman çoğu zaman rahime tutunamamakta, tutunma olsa bile düşükle sonuçlanmaktadır.

Yumurta rezervinin azaldığı nasıl anlaşılır?

En önemli yumurtalık rezerv testi adet döngüsünün herhangi bir gününde vajinal ultrasonda bakılan yumurtalık içerisindeki follikül (yumurta kesecikleri) sayısıdır. Toplamda 7 altında olduğu durumda söz konusudur. Ayrıca kanda AMH değeri 1 in altında olması da azalmayı gösterir. Adetin 3. Günü bakılan FSH testi hassas olmayan bir testtir.

Rezervi az olan hasta gebe kalamaz mı?
Doğal gebeliğe engel bir durum değildir. Düzenli adet görülüyorsa çoğu zaman her ay yumurtlama olmaktadır. Ancak, bu durum

  1.        Tüp bebek tedavisi için olumsuzluk özelliktir. Çünkü daha az yumurta üreteceği için tüp bebek şansı azalmaktadır.
  2.        Menapoz yaşı erken olabilmektedir. Bundan dolayı rezervi düşük olanların tedavi konusunda erteleyici karar alması yanlış olabilir.

 

Yumurta rezervinin azalmasına yol açan faktörler:
Çoğu zaman genetik farklılıklar yol açar ve bu farklılığın sebebi bilinemez. Aşağıdaki durumlar ise rezerv üzerinde olumsuz etkileyen durumlardır.

  1.       Yumurtalıklara yapılan operasyonlar
  2.       Endometriozis (şiddetli)
  3.       Kanser tedavileri (Kemoterapi, radyoterapi)
  4.       Sigara.

Sanılanın aksine doğum kontrol hapları ve diğer korunma yöntemleri rezervi etkilememektedir.

 
Yumurtalık rezervinin çok kötü olduğu durumlarda neler yapılabilir?

Rezervi arttıran herhangi bir ilaç bulunmamaktadır. Kök hücre teknolojisinde gelişmeler gelecekte çare olabilir. Yumurta bağışına ülkemizde yasalar izin vermemektedir.